Time series analysis of water surface of Chimkurgan reservoir in Kshkadarya river basin using remote sensing information

Annotatsiya

Tadqiqot Qashqadaryo daryosi havzasidagi Chimqo‘rg‘on suv ombori suv yuzasining vaqt davomida o‘zgarish dinamikasini aniqlashga qaratilgan. Bu o‘z navbatida suv resurslarini va uning o‘tgan davrdagi o‘zgarishlarini monitoring qilishda, mavjud resurslarni yaxshiroq boshqarish va sug‘oriladigan dehqonchilik, aholi turmush tarzi va ekotizim xizmatlari uchun muhim rol o‘ynaydi. So‘nggi besh yil ichida suv yuzasi boshqacha tarzda o‘zgargani, baʼzi yillarda suv tanqisligi mavjudligini ko‘rsatdi, bu esa suv omborlarining deyarli qurib ketishiga olib keldi. Bu o‘z navbatida iqlim o‘zgaruvchanligi, uning yuqori haroratligi, kam yog‘ingarchiligi va global isish bilan bog‘liqdir. Havo haroratining intensiv o‘zgarishi, yog‘ingarchilikning o‘zgarishi suv resurslari va xosildorlikka salbiy taʼsir ko‘rsatishi kutilmoqda (Reyer, C. va boshqalar). Buning uchun masofaviy zondlashdan maʼlumotlari, xususan, Yerning yuqori aniqlikdagi tasvirlarini bepul taqdim etadigan Sentinel maʼlumotlaridan. Masofaviy zondlash tasvirlari 5 yil yil uchun tayyorlangan bo‘lib, bu tasvirlardan suv yuzasini ajratib olish keng qo‘llaniladigan tasniflash metodologiyasi yordamida aniqlangan, bunda yer yuzidagi turli obyektlar tegishli sinflarga bo‘linadi. Tasniflangan obyektlarga asoslanib, so‘nggi besh yil 2017 yildan 2021 yilgacha suv omborining o‘zgarish tahlilini o‘tkazish mumkin. Ushbu tadqiqot natijalari turli davrlarda Chimqo‘rg‘on suv ombori yuzasi qanday o‘zgarganligini ko‘rsatadi. Umuman olganda, 2017 yildan 2021 yilgacha bo‘lgan so‘nggi besh yillikda suv omborida suvning yuza maydoni boshqacha o‘zgardi. Ushbu tadqiqot natijalari suv resurslarini boshqarish va agar mavjud bo‘lsa, kelajakni rejalashtirish bilan shug‘ullanadigan qaror qabul qiluvchilar yoki olimlar uchun juda foydali bo‘lishi mumkin.

Mualliflar